P4C ÇOCUKLARLA VE TOPLULUKLARLA
FELSEFE EĞİTMENLİĞİ EĞİTİMİ

Ders İzlencesi ve Program Taslağı

Bu izlence, P4C yaklaşımını yalnızca çocuklarla felsefe uygulaması olarak değil, aynı zamanda topluluklarla felsefi diyalog, soruşturma, eleştirel düşünme ve etik kolaylaştırıcılık yetkinliği geliştiren uygulamalı bir eğitmenlik programı olarak yapılandırır. Program, Kocaeli Üniversitesi Felsefe Bölümü’nün akademik gözetimi, KAGEM’in kariyer gelişimi odağı ve SEM’in sürekli eğitim/sertifikasyon çerçevesi içinde yürütülmek üzere tasarlanmıştır.

1. Dersin Tanımı ve Gerekçesi

P4C, yaygın kullanımıyla “Philosophy for Children/Communities” yaklaşımını ifade eder. Bu eğitimde P4C, çocukların ve toplulukların soru sorma, gerekçelendirme, kavramlarla düşünme, başkalarının görüşlerini dinleme ve birlikte anlam üretme becerilerini geliştiren yapılandırılmış bir felsefi soruşturma yöntemi olarak ele alınır.

Programın dayandığı pedagojik çerçeve, P4C’nin dört temel düşünme boyutu olan eleştirel, yaratıcı, işbirliğine dayalı ve özen gösteren düşünme becerilerini merkeze alır. Eğitim, katılımcıların P4C oturumu planlayabilen, felsefi uyaran seçebilen, soruşturma topluluğu kurabilen, çocuklarla ve farklı topluluklarla güvenli diyalog yürütebilen kolaylaştırıcılar olarak yetişmesini hedefler.

Bu ders/sertifika programı; felsefe lisans eğitiminin soyut kavram analizini, çocuklar ve topluluklarla yürütülen uygulanabilir felsefi etkinliklere dönüştürür. Bu yönüyle ders, hem akademik formasyon hem de kariyer gelişimi bakımından ölçülebilir bir çıktı üretir: oturum planı, uygulama performansı, portföy ve sertifika değerlendirmesi.

2. Programın Amacı

• Katılımcılara çocuklarla, gençlerle ve yetişkin topluluklarıyla felsefi soruşturma yürütebilme yeterliği kazandırmak.
• Felsefi kavramların gündelik yaşam, eğitim, etik, toplumsal sorunlar ve yaratıcı düşünme süreçleriyle bağlantısını uygulamalı olarak göstermek.
• P4C oturumu tasarlama, kolaylaştırma, değerlendirme ve raporlama becerilerini portföy temelli bir yaklaşımla geliştirmek.
• Kocaeli Üniversitesi Felsefe Bölümü, KAGEM ve SEM ortaklığında sürdürülebilir, belgelendirilebilir ve tekrarlanabilir bir kariyer gelişim modeli oluşturmak.

3. Öğrenim Kazanımları

1. P4C’nin tarihsel, pedagojik ve felsefi temellerini açıklar.
2. Eleştirel, yaratıcı, işbirlikçi ve özen gösteren düşünme becerilerini P4C oturum tasarımına aktarır.
3. Çocuklar ve topluluklar için uygun felsefi uyaran seçer ve gerekçelendirir.
4. Felsefi soru, bilgi sorusu ve olgusal soru arasındaki farkı ayırt eder; soruşturma başlatan sorular geliştirir.
5. Soruşturan topluluk modelinin etik, pedagojik ve iletişimsel koşullarını uygular.
6. Kolaylaştırıcı rolünü öğretici/aktarıcı rolden ayırır; tarafsızlık, açıklık ve güven ortamı ilkelerine göre hareket eder.
7. Oturum akışı, materyal, soru havuzu, değerlendirme formu ve sonuç raporu içeren bir P4C portföyü hazırlar.
8. Mikro uygulama sırasında grup dinamiğini izler, özetleme, yankılama, kavram haritası ve karşıt görüşleri ilişkilendirme tekniklerini kullanır.
9. Çocuklarla çalışma bağlamında etik sorumluluk, güvenli alan, yaş düzeyi uyumu ve kapsayıcı dil ilkelerini gözetir.
10. P4C oturumlarını gözlem, öz değerlendirme ve akran/eğitmen geri bildirimiyle iyileştirir.

4. Eğitim Yöntemi ve Pedagojik Yaklaşım

5. İçerik Çerçevesi

P4C’ye Giriş: P4C’nin anlamı, tarihsel gelişimi, 4C modeli, Matthew Lipman ve soruşturma pedagojisi.

Felsefi Soru ve Kavram Analizi: Bilgi, varlık, etik, estetik, siyaset, zihin ve bilim felsefesi alanlarından çocuklarla çalışılabilir kavramlar.

Soruşturan Topluluk: Çember düzeni, aktif dinleme, gerekçelendirme, karşılıklı saygı, birlikte düşünme ve diyalog etiği.

Uyaran Tasarımı: Metin, hikâye, görsel, film, nesne, oyun, olay örneği ve ikilem kullanımı.

Kolaylaştırıcının Alet Çantası: Yankılama, özetleme, sabitleme, hayali muhalif yaratma, karşıt görüşleri ilişkilendirme, kavram haritası.

Uygulama ve Değerlendirme: Oturum planı, mikro kolaylaştırma, gözlem, geri bildirim, öz değerlendirme ve portföy teslimi.

6. Haftalık Ders Planı / Modül Takvimi

Aşağıdaki takvim, 27 Nisan 2026 - 8 Temmuz 2026 aralığında yürütülecek 12 oturumluk yoğunlaştırılmış program taslağıdır. Oturum gün/saatleri SEM takvimi ve katılımcı uygunluğuna göre kesinleştirilebilir.

7. Ölçme, Değerlendirme ve Sertifika Koşulları

Sertifika önerisi: Sertifika, yalnızca katılım belgesi olarak değil; devam, mikro uygulama ve portföy koşullarını karşılayan katılımcılar için yeterlik temelli bir eğitim sertifikası olarak düzenlenmelidir.

8. Kurumsal Görev Dağılımı

9. Katılımcı Portföyü

• En az iki felsefi uyaran ve bu uyaranların felsefi gerekçesi
• En az yirmi sorudan oluşan felsefi soru havuzu
• Çocuklarla P4C için bir oturum planı
• Topluluklarla P4C için bir oturum planı
• Mikro uygulama gözlem formu ve eğitmen/akran geri bildirimi
• Öz değerlendirme raporu ve mesleki gelişim hedefleri

10. Programın Beklenen Çıktıları

• Katılımcıların P4C oturumu tasarlama ve kolaylaştırma konusunda temel eğitmenlik yeterliği kazanması.
• Felsefe Bölümü öğrencileri için uygulamalı ve belgelendirilebilir kariyer çıktısı üretilmesi.
• KAGEM ve SEM aracılığıyla sürdürülebilir, tekrar edilebilir ve kurumsal görünürlüğü yüksek bir eğitim modelinin oluşturulması.
• Çocuklar, gençler ve topluluklarla felsefi diyalog kültürünün üniversite-toplum etkileşimi içinde yaygınlaştırılması.

11. Yararlanılan Çerçeve ve Kaynaklar

• Kocaeli Üniversitesi Kariyer Geliştirme Merkezi için hazırlanan P4C Sertifika Programı sunumu: 12 haftalık eğitim, 2 haftalık uygulama/staj, portföy ve sertifikasyon modeli.
• P4C Türkiye - Eğitmen Eğitimi 1. Seviye Eğitim Notları: P4C tanımı, 4C yaklaşımı, çember, uyaran, temel sorun, diyalog/soruşturma, değerlendirme, kolaylaştırıcı sorumlulukları ve kaynak önerileri.
• Matthew Lipman temelli soruşturan topluluk yaklaşımı ve Sokratik diyalog geleneği.

12. Onay / Uygulama Bilgileri